Tevkifat Nedir? Nasıl Hesaplanır? 2026

Vergiye dair yükümlülükler oldukça detaylı ve kapsamlı şekilde düzenlenir. Bu yükümlülüklerden biri olan tevkifat, vergi mükellefleri için kritik öneme sahiptir. Vergi güvenliği sağlar, gelirlerin doğru ve eksiksiz olarak vergilendirilmesine yardımcı olur. Belirli mal veya hizmet alımlarında uygulanan bu yöntem sayesinde vergi takibi daha kolay hâle gelir. Tevkifata dair hazırladığımız bu rehber, vergi yükümlülüklerinizi yerine getirirken size yol gösterebilir.

İçindekiler

Tevkifat Nedir?

Arapça kökenli bir sözcük olan tevkifat, parasal kesinti anlamına geliyor. Vergi tahsilatını kolaylaştırma özelliğiyle öne çıkan bu uygulama Türk vergi sisteminde önemli bir yere sahip. Tevkifatın temel işleyişi ödenmesi gereken vergi miktarının alıcı ve satıcı arasında paylaşılması şeklindedir.

Tevkifat uygulamasında mal veya hizmet alımlarında alıcı tarafından satıcıya yapılan ödemenin bir kısmı vergi olarak kesilir. Kesilen bu vergi miktarı doğrudan vergi dairesine aktarılır. Tevkifat işleminde ödenmesi gereken vergi miktarının alıcı ve satıcı arasında paylaştırılması, vergi yükümlülüğünün yalnızca tek tarafın sorumluluğunda olması durumunu ortadan kaldırır. Vergi yükümlülüklerinin her iki tarafa paylaştırılmasını sağlar.

Neden Tevkifat Kesilir?

Tevkifat, vergi ödemelerinin kontrollü şekilde gerçekleşmesini sağlar. Vergi yükümlülüklerinin eksiksiz ve doğru şekilde yerine getirilebilmesi amacıyla bu uygulamadan yararlanılır.

Tevkifat kesilme sebepleri şu şekilde açıklanabilir:

Vergi Gelirlerinin Düzenli Olarak Toplanmasını Sağlama: Devletin vergi gelirlerini düzenli olarak toplaması, kamu hizmetlerinin aksamadan yürütülebilmesi için kritik öneme sahiptir. Vergi gelirlerinin zamanında ve eksiksiz toplanmasına olanak tanıyarak vergi gelirlerini düzenli hâle getirir.
Vergi Kaçakçılığını Önleme: Tevkifatın vergi kaçakçılığını ve usulsüzlükleri önleme fonksiyonu, vergi kayıplarının önemli ölçüde önüne geçer. Mükellefler, ödemelerde kesinti yapmak suretiyle vergi miktarını doğrudan vergi dairesine yatırır.
Vergi Tahsilatını Güvence Altına Alma: Vergi yükümlülüklerinin eksiksiz olarak yerine getirilmesini sağladığından vergi tahsilatını güvence altına alır.
Vergi Yükümlülüklerini Taraflar Arasında Paylaştırma: Kesinti miktarının yalnızca tek tarafa yüklenmesinin önüne geçen tevkifat sistemi, vergi sorumluluğunu taraflar arasında paylaştırır.
Yükümlülüklerin Takibini Kolaylaştırma: Mükelleflerin vergi yükümlülüklerini kolayca yerine getirebilmesini sağlar.

Tevkifatın kesilme sebebine dair yukarıda yer alan nedenler hem devlet hem mükellefler açısından avantajlar sunar. Vergi istikrarına katkıda bulunan tevkifat sistemi, devlet açısından vergi gelirlerini güvence altına alır. Mükelleflerse vergi ödemelerini daha düzenli ve kolay bir şekilde gerçekleştirebilir.

Tevkifat Türleri Nelerdir?

Tevkifat türleri temelde gelir vergisi tevkifatı ve katma değer vergisi tevkifatı olarak ikiye ayrılır. Bunları biraz daha detaylı ele alalım:

Gelir Vergisi Tevkifatı: Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesinde yer alan gelir cinsleri üzerinden yapılan kesintileri ifade eder.
Katma Değer Vergisi Tevkifatı: Mal veya hizmet tutarı üzerinden hesaplanan verginin satıcı yerine alıcı tarafından tamamen veya kısmen ödenmesidir.

Tevkifat türlerinin yanı sıra tam tevkifat ve kısmi tevkifat kavramları önem taşır. Bu kavramlar esasen vergi kesintisi uygulamasının oranına göre farklılık gösterir. Tevkifat oranlarını ve kapsamlarını temsil eder.

Kısmi Tevkifat Nedir?

Belirli işlemlerde uygulanan kısmi kesinti anlamına gelir. İşlem tutarının belirli kısmı üzerinden hesaplanan vergi kesintisinin uygulanmasıyla gerçekleştirilir. Yani bir vergi mükellefi, ödeme yaptığı mal ya da hizmet bedelinin bir kısmı üzerinden kesinti yapar.

Bu yöntemde mal veya hizmet bedeli üzerinden hesaplanan verginin T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen kısmı, alıcı tarafından vergi dairesine ödenir. Kısmi tevkifat uygulanacak işlemler, KDV Genel Uygulama Tebliği’nde belirtilir ve bunlar dışındaki işlemlerde kısmi tevkifat yapılamaz.

Tam Tevkifat Nedir?

İşlem bedeli üzerinden hesaplanan verginin tamamının işleme muhatap olan alıcılar tarafından beyan edilip ödenmesidir. Bu yöntemde mükellef, ödeme yaptığı hizmet veya mal bedelinin tamamı üzerinden kesilen vergi miktarını doğrudan vergi dairesine öder.

Tam tevkifat uygulanacak işlemler, KDV Genel Uygulama Tebliği’nde belirtilenlerle sınırlıdır. Bunlar dışındaki işlemlerde tam tevkifat uygulaması kapsamında işlem yapılamaz.

Tevkifat Nelere Uygulanır?

Tevkifatın hangi işlemlere uygulanacağı vergi mevzuatınca belirlenmiştir. İşlem türlerine göre uygulanacak oranlar değişiklik gösterebilir.

Tevkifatın tam veya kısmi şekilde uygulanacağı işlemler aşağıdaki gibidir:

Tam Tevkifat Uygulanan İşlemler

Aşağıdaki teslim ve hizmet bedelleri üzerinden hesaplanan KDV tutarının tamamı tevkifata tabidir. Mal ve hizmeti teslim eden tarafından vergi dairesine 2 no’lu KDV beyannamesiyle bildirilir.

İkametgâhı, iş yeri, kanuni merkezi ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayanlar tarafından yapılan işlemler,
Serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslimler ve hizmetler,
Kiralama işlemleri,
Reklam verme işlemleri.

Kısmi Tevkifat Uygulanan İşlemler

Kısmi tevkifat uygulanacak hizmet ve teslimler KDV Genel Uygulama Tebliği’nde ayrı bölümlerde düzenlenmiştir. Kısmi tevkifat uygulanan hizmetleri şu şekilde sıralayabiliriz:

Yapım işleriyle bu işlere ilişkin mühendislik mimarlık ve etüt proje hizmetleri,
Etüt, plan-proje, danışmanlık, denetim ve benzeri hizmetler,
Makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtlara ait tadilat, bakım ve onarım hizmetleri,
Yemek servisi ve organizasyon hizmetleri,
İş gücü temin hizmetleri,
Yapı denetim hizmetleri,
Fason olarak yaptırılan tekstil ve konfeksiyon işleri, çanta ve ayakkabı dikim işleri ve bu işlere aracılık hizmetleri,
Turistik mağazalara verilen müşteri bulma hizmeti,
Spor kulüplerinin yayın, reklam ve isim hakkı gelirlerine konu işlemleri,
Temizlik, çevre ve bahçe bakım hizmetleri,
Servis taşımacılığı hizmeti,
Yük taşımacılığı hizmeti,
Her türlü baskı ve basım hizmetleri.

Kısmi tevkifat uygulanan teslimlerse aşağıdaki gibidir:

Külçe metal teslimleri,
Hurda metalden elde edilenler dışındaki bakır, çinko ve alüminyum külçe teslimleri,
İstisnadan vazgeçenlerin hurda ve atık teslimi,
Metal, plastik, kauçuk, lastik, kâğıt, cam hurdaların ve atıkların teslimi,
Pamuk, tiftik, yün ile ham post ve deri teslimleri,
Orman ve ağaç ürünleri teslimi.

Yukarıda sayılan teslimlerle ilgili tevkifat işlemleri, Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’nin I/C-2.1.3.1/a ve b bölümlerinde sayılan KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılar tarafından yapılmalıdır.

Tevkifat Nasıl Hesaplanır?

Belirli oranların ve tutarların dikkate alınmasıyla hesaplanır. Burada tevkifat uygulanacak işlemin tam veya kısmi tevkifat türlerinden biri kapsamında olup olmadığı değerlendirmeye alınır.

Tevkifat hesaplama adımlarını şu şekilde özetlememiz mümkün:

Öncelikle işlem bedeli belirlenir ve KDV hesaplaması yapılır. Bu aşama, tevkifata tabi işlem üzerinden hesaplanan KDV tutarını belirler.
İşlemin türüne göre uygulanacak tevkifat tutarı belirlenir.
Tevkif edilecek tutara, işlem tutarının belirlenen tevkifat oranıyla çarpılması yoluyla ulaşılır. Örneğin ₺10.000 tutarında bir servis taşımacılığı hizmeti için 5/10 oranında uygulanır ve bu durumda tevkif edilecek tutar ₺1.000 olarak hesaplanır.
Elde edilen tevkif tutarı hizmet ödemesinden kesilerek vergi dairesine ödenir.

Hesaplamaların eksiksiz yapılabilmesi için tevkifat oranının belirlenmesi kritik öneme sahiptir. Tevkifatın doğru hesaplanabilmesi ve vergi yükümlüklerinin eksiksiz şekilde yerine getirilebilmesi için profesyonel destek almak faydalı olur. Böylece süreç, yasal gerekliliklere uygun şekilde yürütülebilir ve olası hatalar hızlıca önlenebilir.

Tevkifatlı Fatura Nedir?

Vergi kesintisinin faturada belirtilen tutar üzerinden hesaplanarak vergi dairesine ödenmesi için düzenlenen fatura türüdür. Bu faturadaki vergi tutarının bir kısmını alıcı, diğer kısmınıysa satıcı öder. İşlem türüne göre tevkifat oranı uygulanır ve tevkif edilecek miktar hesaplanır. Hesaplama sonucunda ulaşılan kesinti, tarafların ödeyeceği vergi tutarıdır. Tevkifatlı fatura sayesinde vergi kesintisi belgelendirilir. Böylece vergi yükümlülükleri kontrollü şekilde yerine getirilir.

Tevkifatlı Fatura Nasıl Kesilir?

Diğer faturalarda olduğu gibi tevkifatlı fatura kesme işlemi de öncelikle temel bilgilerin eklenmesiyle başlar. Bu faturada toplam tutara eklenen vergi miktarını ve bu tutarın hangi taraflarca ne oranda ödeneceğinin açıkça belirtilmesi gerekir.

Fatura düzenlenirken öncelikle işlem bedeli ve tevkifat oranı belirlenir. Oran, işlem bedeli üzerinden yapılacak vergi kesintisidir. İşlem bedelinin tevkifat oranıyla çarpılması sonucu elde edilen tevkif edilecek tutar hesaplanır ve faturada belirtilir.

Tevkifatlı Fatura Muhasebe Kaydı Nasıl Yapılır?

Tevkifat muhasebe kaydıyla yapılan vergi kesintilerinin işletmelerin muhasebe kayıtlarına işlenmesi sağlanır.

İlk adımda tevkifatlı fatura muhasebe kaydı için mal veya hizmet alımına ilişkin işlem bedeli belirlenir.
Tevkifat tutarının hesaplanması için işlem bedeli ve önceden tespit edilmiş belirli bir oran çarpılır.
Son olarak alıcı ve satıcılar ilgili hesap kodlarıyla muhasebe defterlerine kayıt işlemini gerçekleştirir.

Tevkifatlı alımlara ve satımlara ilişkin muhasebe kaydında alış veya satış işlemi fatura olarak kaydedilir. Buna ek olarak fatura üzerinde tevkifat uygulanan KDV tutarı ayrıca yer alır. Beyanname döneminde KDV tutarlarının eksiksiz olarak beyan edilmesi ve raporlanması kritiktir.

Tevkifatlı Fatura Nasıl Hesaplanır?

Tevkifatlı fatura hesabında gelir türüne özgü belirlenen oran esas alınır. Tevkifat yüzdesi oranlanıyla hesaplanan tutar, tevkif edilecek miktarı gösterir. Bu miktar faturada açıkça belirtilir. Tevkifatlı fatura hesaplama işlemlerinde KDV ve tevkifat oranlarının doğru şekilde hesaplanması önem taşıdığından profesyonel destek almak önerilir.

KDV Tevkifatı Nedir?

Katma değer vergisi uygulamasında vergi alacaklarının güvencesi, bu vergiden belirli oranlarda kesinti yapılıp tahsil edilmesiyle sağlanır. Bu kesinti işlemiyse KDV tevkifatı olarak adlandırılır. KDV tevkifatında beyan ve ödemeyi gerçekleştiren vergi mükellefi, mal teslimini veya hizmet ifasını gerçekleştiren taraf yerine mal veya hizmetin muhatabı olur. KDV tevkifatı uygulaması şu şekilde işler:

Satıcı, mal veya hizmet bedeli üzerinden işlemin tabi olduğu oranda KDV hesaplar.
Faturada bu KDV tutarıyla işlemin tabi olduğu tevkifat oranı ve hesaplanan KDV’nin ne kadarlık kısmının alıcı tarafından tevkif edileceği belirtilir.
Alıcı, faturada yer alan KDV hariç işlem bedeli ve kesintiye konu olmayan KDV tutarını satıcıya öder.
Alıcı tarafından faturada gösterilen tevkif edilen KDV tutarı 2 No.lu KDV beyannamesiyle ilgili vergi dairesine ödenir.

KDV Tevkifat Tablosu ve Kodları

KDV tevkifatına ilişkin işlemlerin kapsamı KDV Genel Uygulama Tebliği’nde belirlenmiştir. Bu işlemlere ait kodlar ve oranlar aşağıdaki gibidir:

Kodu	Hizmet veya Mal Kapsamı	Oranı
601	Yapım işleriyle bu işlerle birlikte ifa edilen mühendislik/mimarlık ve etüt/proje hizmetleri	4/10
602	Danışmanlık, denetim, etüt, plan/proje ve benzeri hizmetler	9/10
603	Teçhizat, makine, demirbaş ve taşıtlara ait değişiklik, bakım ve onarım hizmetleri	7/10
604	Yemek servisi hizmeti	5/10
605	Organizasyon hizmeti	5/10
606	İş gücü temin hizmetleri	9/10
607	Özel güvenlik hizmeti	9/10
608	Yapı denetim hizmetleri	9/10
609	Fason tekstil, çanta ve ayakkabı dikim işleri ve bu işlere aracılık hizmetleri	7/10
610	Turistik mağazalara verilen müşteri bulma hizmetleri	9/10
611	Spor kulüplerinin isim hakkı, yayın ve reklam gelirlerine konu işlemleri	9/10
612	Temizlik hizmeti	9/10
613	Çevre, bahçe bakım hizmetleri	9/10
614	Servis taşımacılığı hizmeti	5/10
615	Tüm baskı ve basım hizmetleri	7/10
616	5018 sayılı kanuna ekli cetvellerdeki idare, kurum ve kuruşlara yapılan diğer hizmetler	5/10
617	Hurda metalden elde edilen külçe teslimleri	7/10
618	Bakır, çinko ve alüminyum külçe teslimleri	7/10
619	Çinko, bakır ve alüminyum ürünlerinin teslimi	7/10
620	İstisnadan vazgeçenlerin hurda teslimi	7/10
621	Metal, plastik, kauçuk, kâğıt ve cam atıklardan elde edilen ham madde teslimi	9/10
622	Pamuk, tiftik, yün, ham post ve deri teslimleri	9/10
623	Ağaç, orman ürünleri teslimi	5/10
624	Yük taşımacılığı hizmeti	2/10
625	Ticari reklam hizmetleri	3/10
626	Diğer teslimler	2/10

Tevkifat Oranları Neye Göre Belirlenir?

Vergi mevzuatı doğrultusunda ve yapılan işlemin türü dikkate alınarak belirlenir. Gelir Vergisi Kanunu’nda, gelir vergisi tevkifat oranları gelir türüne göre değişen yüzdelik dilimlerle belirtilmiştir. Örneğin Kanunun 94. maddesine göre dar mükellefiyete tabi olanlar telif ve patent haklarının satışı dolayısıyla yapılan ödemelerde %20 oranında tevkifat uygular.

KDV tevkifat oranlarıysa Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’nde işlem türüne göre değişen oranlarda yer alır. Mal veya hizmetin kapsamı çerçevesinde tevkif edilecek oran belirlenir. Bu oranlar zaman zaman güncellenebildiği için düzenli olarak takip edilmesi önerilir.

Tevkifattan Alınan Damga Vergisi Nedir?

1046 vergi koduyla düzenlenen tevkifattan alınan damga vergisi, belirli belgeler üzerinden alınan bir vergi türüdür. Vergi tevkifatının uygulandığı işlemlerle ilgili olarak ayrıca damga vergisinin kesilmesini ifade eder. Bu vergi, tevkifat işlemleri sırasında düzenlenen fatura ve sözleşme gibi belgeler üzerinden hesaplanır.

Vergi Süreçlerinizi Robom’la Etkili ve Pratik Şekilde Yönetin!

Robom olarak vergi ve ön muhasebe süreçlerinizi eksiksiz ve pratik şekilde yönetebilmeniz için size destek oluyoruz.

Deneyimli ekibimizle sunduğumuz çevrim içi hizmetler sayesinde dilediğiniz yerden ön muhasebe süreçlerinizi yönetebilirsiniz. Siz de mutlu Robom müşterileri arasında yer almak için vakit kaybetmeden üye olun ve ücretsiz deneyin.

Sıkça Sorulan Sorular

Tevkifat hakkında sıkça sorulan sorulara buradan ulaşabilirsiniz.

Faturadaki Tevkifatı Kim Öder?

Faturadaki tevkifat, alıcı ve satıcı tarafından mal veya hizmet alımı sırasında belirlenen tevkifat oranınca hesaplanarak ödenir. Tevkifatlı faturada tevkif edilen tutar, faturada belirtilir. Bahsi geçen tutar alıcı ve satıcı arasında paylaştırılır.

Tevkifatlı Fatura Nasıl İade Edilir?

Öncelikle tevkifatlı iade faturası alınır ve uygun muhasebe hesapları belirlenir. İade edilen KDV miktarının ve iade tutarının kaydı yapılır. Sonraki aşamada tevkifatlı KDV tutarı, ödenecek vergi ve fonlar hesabından düşülmüş şekilde beyan edilerek ödenir.

Gelir Vergisi Tevkifatı Nedir?

Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesinde yer alan gelir çeşitleri üzerinden kanunda belirlenen oranda kesinti yapılmasıdır. Kamu idare ve müesseseleri, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar ve serbest meslek erbabı gibi gelir elde eden kişi veya kuruluşlar bu madde kapsamında yer alır.

Satır Bazlı Tevkifat Nedir?

Satır bazlı tevkifat, fatura üzerindeki her bir satır için bağımsız olarak yapılan tevkifat hesaplamasıdır. Faturada yer alan kalemlere ait tevkifat işlemi gerçekleştirilir.

Kimler Tevkifat Yapar?

Tevkifat yapabilecek grupları şöyle sıralayabiliriz:
İl özel idareleri,
Belediyeler,
Kanunla kurulan kamu kurum ve kuruluşları,
Döner sermayeli kuruluşlar,
Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları,
Bankalar,
Emekli ve yardım sandıkları,
Kamu iktisadi teşebbüsleri,
Özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar,
Organize sanayi bölgeleri ve bütün borsalar,
Payları İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nda işlem gören şirketler.
Yarıdan fazla hissesi doğrudan devlete ait olan kurum, kuruluş ve işletmeler.

Tevkifatlı Fatura Nasıl Oluşturulur?

Adım adım fatura oluşturmak için tevkifatlı fatura oluşturmak için öncelikle alıcı ve satıcının bilgileri girilir. Sonrasında satılan mal veya hizmetlerin kapsamı ve tutarları faturaya işlenir. Uygulanacak KDV oranı belirlenir. İşlem türüne göre seçilen tevkifat oranı hesaplanır ve kesinti yapılacak miktar elde edilir. Düzenlenen faturada “tevkifat dâhil toplam tutar” ve “tevkifattan sonra tahsil edilmesi gereken toplam bedel” ibarelerinin yer alması gerekir.

Tevkifat İadesi Nedir?

Tevkifat yoluyla yapılan vergi kesintilerinin yanlış hesaplanması veya fazla ödenmesi gibi durumlarda mükellefe geri alabilme olanağı tanıyan yöntemdir. Mükellef, bir işlemde yapılan vergi kesintisinin hatalı olması hâlinde vergi dairesine başvurarak tevkif edilen miktarın iadesini isteyebilir.

Tevkifat Kesintisi Nedir?

Belirli bir gelir veya işlem üzerinden yapılan ve alıcı tarafından vergi dairesine yatırılan kesintidir. Genellikle KDV ve gelir vergisinde uygulanarak vergilerin alıcıyla satıcı arasında bölüştürülmesini sağlar.

Product Designer