Serbest Meslek Makbuzu Nedir? Nasıl Hesaplanır? 2026

Serbest meslek makbuzu serbest meslek faaliyetleri kapsamında elde edilen gelirlerin belgelendirilmesini sağlayan temel bir resmî evraktır. 2026 yılı itibarıyla makbuz düzenleme süreci e-smm uygulamasıyla ve KDV, stopaj hesaplamalarıyla birlikte değerlendirilir. Makbuzun doğru düzenlenmesi hem vergi beyanlarının hatasız yapılması hem yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi açısından oldukça önemlidir.

Makbuz sürecinde serbest meslek makbuzunun ne olduğu, hangi durumlarda düzenlendiği ve hesaplama sürecinin nasıl ilerlediği birlikte ele alınmalıdır. Özellikle KDV ve stopaj uygulamalarının doğru anlaşılması makbuzun hatasız düzenlenmesi açısından kritiktir.

Makbuz düzenleme süreci hizmetin niteliği, hizmeti alan tarafın vergi sorumluluğu ve uygulanacak vergi oranlarına göre şekillenir. Bu nedenle her işlemde aynı hesaplama yöntemi kullanılmaz. Brütten nete, netten brüte veya stopajsız hesaplama gibi farklı yöntemler işleme göre tercih edilebilir.

Aşağıdaki başlıklarda serbest meslek makbuzuna ilişkin detaylı bilgiler bulabilirsiniz.

İçindekiler

Serbest Meslek Makbuzu (SMM) Nedir?

Serbest meslek makbuzu (SMM) serbest meslek erbaplarının sundukları hizmet karşılığında düzenledikleri ve gelirlerini belgeleyen resmî bir evraktır. Fatura yerine geçen bu belge Gelir Vergisi Kanunu kapsamında düzenlenir ve yapılan işin karşılığında elde edilen kazancı kayıt altına alır.

Makbuz üzerinde hizmet bedeli, KDV ve varsa stopaj bilgileri yer alır. Verilen bilgiler yapılan işlemin hem mali hem vergisel boyutunu açıkça ortaya koyar.

Serbest meslek makbuzu yalnızca bir gelir belgesi değil, vergi hesaplamalarının da temel dayanağıdır. Düzenlenen makbuz üzerinden KDV beyanı yapılır ve varsa stopaj kesintisi dikkate alınır. İşte bu yönüyle serbest meslek makbuzu hizmet sunan ve hizmet alan taraf açısından kayıt düzeninin önemli bir parçasıdır.

Güncel uygulamada serbest meslek makbuzları çoğunlukla elektronik ortamda düzenlenir. Bu sayede belgeler dijital olarak oluşturulur, iletilir ve saklanır. Böylelikle işlem süreçleri daha düzenli ilerleyebilir ve belge takibi kolaylaşabilir.

Serbest Meslek Erbabı Kimdir? Kimler SMM Keser?

Serbest meslek erbabı bilgi, uzmanlık veya mesleki yetkinliğe dayanarak kendi namına ve hesabına çalışan kişileri ifade eder. Kişiler işverene bağlı olmadan hizmet sunar ve elde ettikleri gelir karşılığında serbest meslek makbuzu düzenler.

Avukatlar, mali müşavirler, doktorlar, diş hekimleri, mimarlar, mühendisler ve danışmanlık hizmeti sunan kişiler bu kapsama girer. Faaliyetlerini bağımsız yürütmeleri bu grubu ticari işletmelerden ayıran temel unsurdur.

Serbest Meslek Erbabının Vergisel Yükümlülükleri

Serbest meslek erbapları elde ettikleri kazançlar üzerinden çeşitli vergi yükümlülüklerine tabidir. İlgili yükümlülükler faaliyet türüne ve hizmetin sunulduğu tarafa göre değişiklik gösterebilir. Serbest meslek erbabının vergisel yükümlülükleriyse şu şekilde sıralanabilir:

Gelir Vergisi: Elde edilen kazanç üzerinden artan oranlı tarifeye göre hesaplanır.
KDV: Sunulan hizmet bedeli üzerinden hesaplanır.
Stopaj: Hizmeti alan tarafın durumuna göre kesinti uygulanabilir.
Geçici Vergi: Yıl içinde dönemsel olarak ödenir.

Serbest Meslek Makbuzu Nasıl Kesilir?

Serbest meslek makbuzu hizmetin tamamlanmasının ardından düzenlenir. Güncel uygulamada makbuzlar çoğunlukla e-smm sistemi üzerinden elektronik olarak oluşturulur.

Makbuz düzenleme sürecinde öncelikle hizmet bedeli belirlenir. Daha sonra KDV hesaplanır ve gerekiyorsa stopaj kesintisi uygulanır. Hesaplamalar tamamlandıktan sonra makbuz oluşturulabilir ve alıcıya iletilebilir.

Makbuzun düzenlenme zamanıysa tahsilat anıyla ilişkilidir. Hizmet bedelinin tahsil edildiği anda makbuz kesilmesi gerekir.

Serbest Meslek Makbuzunda Bulunması Gereken Zorunlu Bilgiler

Serbest meslek makbuzunun geçerli sayılabilmesi için gereken bilgiler Vergi Usul Kanunu kapsamında belirlenmiştir. İşte bu temel bilgiler:

Düzenleyenin adı, soyadı ve ünvanı,
Vergi dairesi ve vergi kimlik numarası,
Alıcının adı ve ünvanı,
Düzenlenme tarihi ve belge numarası,
Hizmetin türü ve açıklaması,
Brüt hizmet bedeli,
KDV tutarı,
Stopaj tutarı (varsa),
Net tahsilat tutarı.

Tüm bu bilgilerin eksiksiz ve doğru yer alması belgenin hukuki geçerliliği açısından zorunludur.

Serbest Meslek Makbuzu Hesaplama (2026 Oranları)

Serbest meslek makbuzu hesaplama süreci brüt tutar, KDV ve stopaj unsurlarının birlikte değerlendirilmesiyle yürütülür.

2026 yılı itibarıyla serbest meslek hizmetlerindeki oranlar şöyledir:

Vergi Kalemi	2026 Oranı/Tutarı
Gelir Vergisi Stopajı	%20
KDV Oranı (Genel)	%20
KDV Tevkifat Sınırı	₺10.000
Tevkifat Oranı	5/10

Hesaplama yapılırken hangi tutarın esas alındığı, stopaj uygulanıp uygulanmadığı ve KDV tevkifatının bulunup bulunmadığı oldukça etkilidir. Bu nedenle farklı senaryolara göre hesaplama yöntemlerinin ayrı ayrı ele alınması gerekir.

Brütten Nete Hesaplama Formülü

Brütten nete hesaplama yönteminde hizmet bedeli brüt olarak belirlenir ve bu tutar üzerinden KDV ile stopaj hesaplanır. Genellikle kurumsal müşterilere verilen hizmetlerde tercih edilir ve tahsil edilecek net tutar bu hesaplama sonucunda ortaya çıkar.

Kullanılan temel formül şudur:

KDV = Brüt tutar × %20
Stopaj = Brüt tutar × %20
Net tahsilat = Brüt tutar + KDV – Stopaj

Örneğin bir grafik tasarımcı bir anonim şirkete ₺20.000 tutarında danışmanlık hizmeti sunduğunda ₺4.000 KDV ve ₺4.000 stopaj hesaplanır. Verdiğimiz örnekte net tahsil edilecek tutar ₺20.000 olur.

Netten Brüte Hesaplama Formülü

Netten brüte hesaplama hizmet karşılığında tahsil edilmek istenen net tutarın baştan belirlendiği durumlarda kullanılır. İlgili hesaplama yönteminde net tutar üzerinden geriye doğru hesaplama yapılarak brüt hizmet bedeli bulunur.

Brüt tutarı bulmak için kullanılan formül şöyledir:

Brüt tutar = Net tutar / (1 – stopaj oranı)
KDV = Brüt tutar × %20
Stopaj = Brüt tutar × %20

Örneğin bir avukat hizmet karşılığında net ₺20.000 elde etmek istediğinde brüt tutar ₺25.000 olarak hesaplanır. Bu tutar üzerinden ₺5.000 KDV ve ₺5.000 stopaj hesaplanır ve net tahsilat ₺20.000 olur.

Stopajsız Makbuz Hesaplama

Stopajsız makbuz hesaplama hizmetin bireysel müşterilere veya stopaj yükümlülüğü bulunmayan taraflara verilmesi durumunda kullanılır. Hesaplama yönteminde yalnızca KDV hesaplanır ve stopaj kesintisi uygulanmaz. Dolayısıyla tahsil edilen tutar brüt bedelin üzerine KDV eklenmesiyle oluşur.

Kullanılan hesaplama formülüyse şu şekildedir:

KDV = Brüt tutar × %20
Net tahsilat = Brüt tutar + KDV

Örneğin bir mali müşavir bireysel bir müşteriye ₺10.000 tutarında hizmet sunduğunda ₺2.000 KDV hesaplanır. Böyle bir durumda müşteriden tahsil edilecek toplam tutar ₺12.000 olur.

2026 Yılı Pratik Hesaplama Örnekleri

2026 yılı oranlarına göre pratik hesaplama örneklerini öğrenmek için okumaya devam edebilirsiniz.

Bir avukatın anonim şirkete verdiği ₺40.000 tutarındaki hukuki danışmanlık hizmetini düşünelim. Brütten nete hesaplama yöntemine göre şu değerler ortaya çıkabilir:

KDV (%20): ₺8.000,
Stopaj (%20): ₺8.000,
Net Tahsilat: ₺40.000.

Brütten nete hesaplama yönteminde brüt tutar üzerinden KDV eklenir ve stopaj düşülür. Böyle bir durumda avukat müşteriden ₺40.000 tahsil eder. Stopajsa şirket tarafından vergi dairesine ödenir.

Bir başka örnek olarak da bir yazılım geliştiricinin bireysel müşteriye verdiği ₺25.000 tutarındaki hizmeti varsayalım. Bunun yanında stopajsız makbuz hesaplama yöntemi kullanılıyor olsun.

KDV (%20): ₺5.000,
Net Tahsilat: ₺30.000.

Bu yöntemde stopaj uygulanmaz. Dolayısıyla hizmeti alan kişi vergi kesintisi yapmaz ve toplam tutar KDV eklenerek tahsil edilir.

E-Serbest Meslek Makbuzu (E-SMM) Nedir?

E-serbest meslek makbuzu serbest meslek erbaplarının hizmet karşılığında düzenlediği makbuzların elektronik ortamda oluşturulmasını sağlayan dijital belgedir. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yürütülen e-belge sistemi kapsamındadır ve kâğıt makbuzla aynı hukuki geçerliliğe sahiptir.

E-smm ile makbuzlar dijital ortamda düzenlenir, alıcıya elektronik olarak iletilir ve sistem üzerinden saklanır. Bu sayede belgeler daha düzenli hâle gelebilir ve işlemler daha kolay takip edilebilir.

E-SMM Başvurusu Nasıl Yapılır?

E-smm sistemine geçiş için öncelikle mükellefin Gelir İdaresi Başkanlığının e-belge sistemine dâhil olması gerekir. Başvuru süreci GİB portalı üzerinden doğrudan yapılabileceği gibi özel entegratörler aracılığıyla da gerçekleştirilebilir.

Başvuru aşamasında tüzel kişiler için mali mühür veya gerçek kişiler için e-imza temin edilmesi zorunludur. Ardından e-smm uygulamasına girmek için gerekli başvuru formu doldurulabilir, sistem üzerinden iletilebilir. Başvurunun onaylanmasıyla birlikte mükellef, serbest meslek makbuzunu düzenleyebilir hâle gelir.

Başvuru için üç kullanım yöntemi bulunur:

Entegrasyon yöntemi,
Özel entegratör aracılığıyla kullanım,
GİB portal üzerinden doğrudan kullanım.

Seçilecek yöntem işlem hacmine ve teknik altyapıya göre belirlenebilir.

E-SMM Zorunluluğu ve Cezalar

E-smm uygulaması Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenen kriterleri sağlayan serbest meslek erbapları için zorunludur. Özellikle e-belge sistemine dâhil olan mükelleflerin kâğıt makbuz düzenleme hakkı yoktur. Dolayısıyla bu kişiler tüm makbuzlarını elektronik ortamda düzenlemekle yükümlüdür.

Zorunluluğa rağmen e-smm düzenlemeyen veya kâğıt makbuz kullanmaya devam eden mükellefler için Vergi Usul Kanunu kapsamında usulsüzlük cezaları uygulanır. Bununla beraber hiç belge düzenlenmemesi veya hatalı belge düzenlenmesi gibi durumlarda da özel usulsüzlük cezaları gündeme gelebilir. Bu usulsüzlük cezaları oranlara göre hesaplanan tutarlardır ve bu tutarlar zorunluluğun ihlal edildiği duruma göre değişiklik gösterebilir.

E-SMM İptali ve Düzeltme

E-smm düzenlendikten sonra belirli şartlar doğrultusunda iptal edilebilir. İptal işlemi genellikle belgenin alıcıya ulaştırılmasının ardından karşı tarafın onayıyla gerçekleştirilebilir. İptal süresi ve yöntemiyse kullanılan sisteme göre değişebilir.

Süresi içinde iptal edilmeyen serbest meslek makbuzlarının doğrudan silinmesi mümkün değildir. Hatalı işlemler yeni bir makbuz düzenlenerek düzeltilebilir. Örneğin tutar hatası varsa doğru tutarla yeni bir belge oluşturulabilir ve önceki işlem kayıt altına alınabilir.

SMM ve Fatura Arasındaki Farklar

Serbest meslek makbuzu ve fatura gelirlerin belgelendirilmesi; düzenlenme amacı, kapsamı ve vergisel uygulamaları bakımından birbirinden ayrılır. Hangi belgenin hangi durumda kullanılması gerektiğinin doğru belirlenmesi de muhasebe sürecinin sağlıklı ilerlemesi açısından oldukça önemlidir.

Aşağıdaki tabloda serbest meslek makbuzu ile fatura arasındaki temel farkları bulabilirsiniz.

Özellik	Serbest Meslek Makbuzu (SMM)	Fatura
Düzenleyen	Serbest meslek erbabı (Avukat, mali müşavir, doktor vb.).	Ticari faaliyet yürüten gerçek veya tüzel kişiler.
Hukuki Dayanak	Gelir Vergisi Kanunu kapsamında düzenlenir.	Vergi Usul Kanunu kapsamında düzenlenir.
Kullanım Amacı	Mesleki bilgiye ve uzmanlığa dayalı hizmetlerin belgelendirilmesi.	Mal satışı ve ticari hizmetlerin belgelendirilmesi.
Faaliyet Türü	Bireysel ve mesleki faaliyet.	Ticari ve sınai faaliyet.
Stopaj Uygulaması	Belirli durumlarda uygulanır. (Genellikle %20)	Stopaj uygulanmaz.
KDV Uygulaması	Genellikle %20 KDV hesaplanır.	Mal veya hizmet türüne göre değişir. (%1, %10, %20)
Gelir Türü	Serbest meslek kazancı.	Ticari kazanç.
Belge Niteliği	Fatura yerine geçen belge.	Temel ticari belge.
Düzenleme Zorunluluğu	Tahsilat anında düzenlenir.	Mal tesliminde veya hizmet ifasında düzenlenir.
Tahsilat İlişkisi	Tahsilata bağlıdır.	Tahsilattan bağımsız olabilir.

Serbest Meslek Makbuzu KDV ve Stopaj Detayları

Serbest meslek makbuzunda vergi hesabı iki ana unsur üzerinden ilerler: KDV ve stopaj. KDV sunulan hizmetin bedeli üzerinden hesaplanan dolaylı vergidir. Stopajsa belirli alıcılar tarafından serbest meslek erbabına yapılacak ödeme sırasında kesilerek vergi idaresine aktarılan gelir vergisi kesintisidir.

Makbuzda her iki unsur da aynı anda yer alabilir ancak işlevleri farklıdır. KDV hizmet bedeline eklenir, stopajsa hizmet bedelinden düşülür. Bu nedenle aynı makbuzda hem tahsilatı artıran hem net ödemeyi azaltan kalemler birlikte görülebilir.

Serbest meslek makbuzunda KDV ve stopaj uygulamalarına ilişkin temel bilgileri öğrenmek için okumaya devam edebilirsiniz.

Stopaj Oranı ve Kim Öder?

Avukatlık, mali müşavirlik, danışmanlık, hekimlik veya mimarlık gibi serbest meslek hizmetlerinde, ödemeyi yapan taraf Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesi kapsamında vergi sorumlusuysa brüt hizmet bedeli üzerinden %20 stopaj hesaplanır. Hesaplanan bu tutar hizmeti alan tarafından kesilerek muhtasar beyan yoluyla vergi idaresine ödenir.

Kesilen stopaj, serbest meslek erbabına ayrıca ödenen bir tutar değildir ve doğrudan brüt hizmet bedeli içinden düşülür. Bu nedenle stopaj, hizmet sunanın gelir vergisine mahsuben kabul edilir ve alıcının ek bir maliyet üstlendiği ayrı bir ödeme kalemi niteliği taşımaz.

Şirketler kamu kurumları, dernek/vakıf iktisadi işletmeleri ve gerçek usulde vergiye tabi kişiler stopaj yapmakla yükümlüdür. Bu gruplar yaptıkları ödemeler üzerinden kesinti yaparak vergi idaresine aktarır. Bireysel müşterilerse stopaj yapmakla yükümlü değildir. Dolayısıyla bir hizmet kurumsal müşteriye verildiğinde stopajlı, bireysel müşteriye verildiğinde stopajsız makbuzla düzenlenebilir.

Gelir Vergisi Kanunu’nun 18. maddesi kapsamındaki bazı telif ve eser kazançları bu genel uygulamadan ayrılır. Böyle durumlarda stopaj oranı %17 olarak uygulanır. Genel oran %20 olmakla birlikte belirli istisnalarda farklı oranlar söz konusu olabilir.

Stopajlı standart SMM formülü şöyledir:

Net tahsilat = Brüt hizmet bedeli + KDV – Stopaj

Örneğin brüt hizmet bedelinin ₺20.000 olduğunu düşünelim. Hizmetin genel oranda KDV’ye tabi olduğu ve alıcının stopaj sorumlusu olduğu bir durumda hesaplama şöyledir:

Brüt Hizmet Bedeli: ₺20.000,
Stopaj (%20): ₺4.000,
KDV (%20): ₺4.000,
Tahsil Edilecek Tutar: ₺20.000 + ₺4.000 – ₺4.000 = ₺20.000.

Paylaştığımız bilgilerde de göründüğü üzere makbuzda hem KDV hem stopaj oranı vardır. Bu oranlar birbirini dengelemiştir. Böyle bir hesaplama sonucu özellikle ilk kez makbuz düzenleyenlerde kafa karışıklığı yaratan yaygın bir sonuçtur. Oranların dayanağı genel KDV oranı ve serbest meslek stopaj oranıdır.

KDV Oranı ve Tevkifat

Serbest meslek faaliyetleri kapsamında verilen hizmetler KDV’ye tabidir. Sürekli ve düzenli olarak yürütülen mesleki faaliyetlerde KDV hesaplanması zorunludur. Uygulamada serbest meslek hizmetlerinin büyük bölümü için KDV oranı %20 olarak uygulanır. Ancak bazı özel hizmetler ilgili listelere göre %1 veya %10 oranına tabi olabilir.

KDV tevkifatıysa her işlemde uygulanmaz. Yalnızca mevzuatta belirlenen hizmet türlerinde ve belirli alıcı gruplarında geçerlidir. Dolayısıyla KDV’nin tamamı değil, belirli bir kısmı hizmeti alan tarafından kesilerek devlete ödenir. Kalan kısmını da serbest meslek erbabı beyan eder.

Özellikle danışmanlık, denetim ve benzeri hizmetlerde KDV tevkifatı sık görülür. Bu tür hizmetlerde genellikle 9/10 oranında tevkifat uygulanır. Tevkifat uygulanıp uygulanmayacağı, verilen hizmetin türüne ve hizmeti alan tarafın vergi sorumluluğuna göre belirlenir.

KDV Tevkifatlı Makbuz Hesaplama

KDV tevkifatlı serbest meslek makbuzunda hesaplama yapılırken öncelikle brüt hizmet bedeli belirlenir. Ardından bu tutar üzerinden KDV hesaplanır. Hizmeti alan taraf stopaj sorumlusuysa brüt tutar üzerinden stopaj kesilir. Eğer işlem tevkifat kapsamındaysa hesaplanan KDV’nin belirli kısmı ayrıca alıcı tarafından kesilir.

Temel hesaplama yapısıysa şudur:

KDV = Brüt tutar × KDV oranı,
Stopaj = Brüt tutar × stopaj oranı,
KDV tevkifatı = KDV × tevkifat oranı,
Net tahsilat = Brüt tutar + KDV – stopaj – tevkifat.

Tevkifat yoksa bu maliyet kalemi hesaplamaya dâhil edilmemelidir. Stopaj yoksa aynı şekilde bu kesinti de uygulanmamalıdır.

Örnek 1: KDV Tevkifatı (5/10) ve Stopaj Var

Bir mali müşavirin anonim bir şirkete verdiği ₺30.000 tutarındaki danışmanlık hizmeti için şu hesaplama yapılır:

KDV (%20): ₺6.000,
Stopaj (%20): ₺6.000,
KDV Tevkifatı (5/10): ₺3.000,
Net Tahsilat: ₺30.000 + ₺6.000 – ₺6.000 – ₺3.000 = ₺27.000.

Böyle bir işlemde KDV’nin ₺3.000’lık kısmı alıcı tarafından, kalan ₺3.000’lık kısmı mali müşavir tarafından beyan edilir.

Örnek 2: Stopaj ve KDV Tevkifatı Mevcut

Bir danışmanın tevkifat uygulayan bir şirkete verdiği ₺50.000 tutarındaki hizmet için hesaplama şudur:

KDV (%20): ₺10.000,
Stopaj (%20): ₺10.000,
KDV Tevkifatı (9/10): ₺9.000,
Net Tahsilat: ₺50.000 + ₺10.000 – ₺10.000 – ₺9.000 = ₺41.000.

Böyle bir işlemde KDV’nin ₺9.000’lık kısmı alıcı tarafından, kalan ₺1.000’lık kısmıysa hizmeti sunan kişi tarafından beyan edilir.

Stopaj ve KDV tevkifatı farklı uygulamalardır. Dolayısıyla birlikte uygulanmaları zorunlu değildir. Hangi kesintilerin yapılacağı hizmetin türüne ve hizmeti alan tarafın durumuna göre belirlenir.

ROBOM ile Muhasebe Süreçleri Çok Daha Pratik!

Robom üzerinden serbest meslek faaliyetlerinizi yönetirken makbuz süreçlerinizi tek panel üzerinden takip edebilir, Gelir İdaresi Başkanlığıyla entegre çalışan sistem sayesinde e-smm düzenleme ve kayıt işlemlerinizi hızlı şekilde gerçekleştirebilirsiniz.

Kullanıcı dostu Robom arayüzü; serbest meslek makbuzu oluşturma, belge takibi ve gelir kayıtlarının düzenlenmesi gibi işlemleri sadeleştirerek sürecin daha düzenli ilerlemesine yardımcı olur. Üstelik sistem üzerinden makbuz kesme KDV ve stopaj hesaplamalarını takip etme ve tüm finansal kayıtları tek noktadan yönetme imkânı da sağlanır. Hemen üye olun, Robom’u ücretsiz bir şekilde keşfetmeye başlayın.

Sıkça Sorulan Sorular

Serbest meslek makbuzu hakkında sıkça sorulan sorulara buradan ulaşabilirsiniz.

Serbest Meslek Makbuzu KDV’yi Kim Öder?

Serbest meslek makbuzunda yer alan KDV’yi hizmeti alan kişi veya kurum öder. Makbuz üzerinde hesaplanan KDV, serbest meslek erbabı tarafından tahsil edilir ve beyan edilerek devlete aktarılır. Dolayısıyla KDV’nin ekonomik yükü hizmet alıcısına aittir. Beyan ve ödeme sorumluluğuysa hizmeti sunan kişidedir.

Serbest Meslek Makbuzu Fatura Yerine Geçer mi?

Serbest meslek makbuzu serbest meslek erbapları için fatura yerine geçen resmî bir belgedir. Avukat, mali müşavir ve doktor gibi meslek grupları verdikleri hizmet karşılığında fatura değil, serbest meslek makbuzu düzenler. Bu belge gelir kaydının ve vergisel yükümlülüklerin yerine getirilmesi açısından geçerli kabul edilir.

Kimler Serbest Meslek Erbabıdır?

Serbest meslek erbabı; bilgi, uzmanlık veya mesleki yetkinliğe dayanarak bireysel çalışan kişilerdir. Avukatlar, doktorlar, diş hekimleri, mali müşavirler, mimarlar ve danışmanlık hizmeti sunan kişiler bu kapsama girer.

Serbest Meslek Erbabı Ne Kadar Vergi Öder?

Serbest meslek erbabı elde ettiği kazanca göre belirlenen oranda gelir vergisi ve KDV öder. Belirli durumlarda stopaj kesintisi de uygulanır. Gelir vergisi oranları artan oranlı tarifeye göre belirlenir ve kazanç arttıkça vergi oranı yükselir. KDV oranıysa verilen hizmetin türüne göre genellikle %20 olarak uygulanır.

E-SMM Zorunlu mu? Geçmeyenlere Ceza Var mı?

Belirli bir ciroyu aşan veya elektronik belge sistemine dâhil olan serbest meslek erbapları için e-smm kullanımı zorunludur. Zorunluluğa rağmen kâğıt makbuz düzenlemeye devam edilmesi hâlinde usulsüzlük cezaları uygulanır. Bu nedenle ilgili mükelleflerin e-smm sistemine süresi içinde geçiş yapması gerekir.

Stopajsız Makbuz Ne Zaman Kesilir?

Stopajsız serbest meslek makbuzu, hizmetin gerçek kişiye veya stopaj yükümlülüğü bulunmayan bir tarafa verilmesi durumunda düzenlenir. Şirketler ve vergi sorumlusu olan kurumlar stopaj kesintisi yaparken bireysel müşterilerde bu kesinti uygulanmaz. Böyle bir durumda makbuz yalnızca brüt tutar ve KDV üzerinden düzenlenir.
Stopajsız makbuz düzenlenebilecek temel durumlarsa şunlardır:
Hizmeti alan tarafın GVK 94 kapsamında olmaması: Stopaj yapma zorunluluğu yalnızca belirli kişilere ve kurumlara aittir. Bu kapsama girmeyen alıcılarda kesinti yapılmaz.
Hizmetin bireysel (gerçek kişi) müşteriye verilmesi: Vergi kesintisi yapma yükümlülüğü bulunmayan kişiler stopaj uygulamaz.
Yurt dışındaki kişi veya kurumlara verilen hizmetler: Türkiye’de stopaj sorumluluğu bulunmayan alıcılara verilen hizmetlerde stopaj uygulanmaz.
Vergi kesintisi yapma yetkisi olmayan bazı özel durumlar: Nihai tüketici konumundaki kişiler veya vergi sorumluluğu bulunmayan kuruluşlar bu kapsama girer.

E-SMM Geri Alınabilir mi?

Düzenlenen e-smm teknik olarak iptal edilebilir ancak bu işlem belirli süreye ve kurallara tabidir. Genellikle makbuzun alıcıya iletilmesinden sonra iptal işlemi için karşı tarafın da onayı gerekir. Belli bir sürede iptal edilmeyen belgeler için düzeltme işlemi yeni bir makbuz düzenlenerek yapılabilir.

What are You Looking For?

Serbest Meslek Makbuzu Nedir? Hesaplama ve Kesme Rehberi 2026