Mutabakat Nedir? İşletmeler İçin Mutabakat Rehberi

İşletmelerin mali kayıtları arasındaki uyum, ticari güveni ve finans yönetimini doğrudan etkilerken, borç ve alacakların karşılıklı teyit edilmesi işlemi olan mutabakat olası anlaşmazlıkların önüne geçilmesini sağlar. Hazırladığımız bu kapsamlı rehberde, mutabakatın çok boyutlu yapısı, hukuki dayanakları, geleneksel ve dijital uygulamaları hakkındaki tüm detayları bir arada bulabilir, işletmenizin finansal süreçlerini daha güvenli bir boyuta taşıyabilirsiniz.
mutabakat nedir

İşletmelerin mali kayıtları arasındaki uyum, ticari güveni ve finans yönetimini doğrudan etkiler. Borç ve alacakların düzenli olarak karşılaştırılması olası anlaşmazlıkların önlenmesini kolaylaştırır. İşletmelerin borçlarının ve alacaklarının doğruluğunu karşı tarafla teyit etmesi işlemi olan mutabakat bu bakımdan fayda sağlar. Geleneksel olarak fiziksel belgeler, faks ve posta yoluyla yürütülen bu süreç, e-mutabakat aracılığıyla pratik şekilde halledilebilir. Bu rehberde mutabakatın çok boyutlu yapısı, hukuki dayanakları, geleneksel ve dijital uygulamaları hakkında tüm detayları bulabilirsiniz.  

Mutabakat Nedir?

Mutabakat taraflar arasındaki kayıtlı borç ve alacak tutarlarının karşılıklı olarak doğrulanıp uyuşmazlıkların giderilmesi anlamına gelir. Bir tarafın diğerine gönderdiği hesap özetindeki bakiyenin kabul edilmesiyle tamamlanır. Böylece alacaklının ve borçlunun kalemlerindeki farklar belirlenerek anlaşma sağlanır. Mutabakatın amacı olası hataları veya eksikleri tespit edip düzelterek mali tabloların doğrulanmasını sağlamaktır.

Mutabakata ilişkin itiraz noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, güvenli elektronik imza içeren bir yazıyla veya e-mutabakat yöntemleriyle yapılabilir. İtiraz eden taraf mutabakat belgesinin teslim alınmasından itibaren geçen bir aylık süre içerisinde gerekli bildirimde bulunmazsa bakiyeyi kabul etmiş sayılır. Bu yönüyle firmalar arasında bir işlem olmasının yanında hukuki sonuçları olan resmî bir uzlaşıdır.

Mutabık Ne Demek?

Mutabık kelimesi iki veya daha fazla kişinin veya tarafın bir konuda aynı fikirde olması durumunu ifade eder. TDK kelimenin anlamını “birbirine uyan, karşılıklı olarak anlaşmaya varan, birbiriyle uzlaşan” şeklinde verir. Türkçede hem resmî hem günlük dilde geniş bir kullanım alanına sahiptir.

Finansal bağlamda “mutabık kalmak” tarafların kayıtları ile hesap bakiyelerinin veya ticari işlemlerinin birbiriyle uyuştuğunu ve bu konuda ortak bir görüşe vardıklarını ifade eder. Mutabakat süreci de mutabık kalma durumunun sağlanması, belgelenmesidir. Örneğin bir firma diğer bir firmanın gönderdiği mutabakat formundaki borç bakiyesine itiraz etmezse bu durum o bakiyeyi kabul ettiği ve mutabık kaldığı anlamına gelir.

Mutabakatı Kim Yapar?

Mutabakat süreci birden fazla departmanın ortak çalışmasıyla yürütülür. İşlemi gerçekleştiren tarafların ön muhasebe ve muhasebe birimleri, alacak ve borç işlemlerini düzenli olarak kontrol eder. Cari hesap ekstrelerini hazırlar ve mutabakat mektubunu düzenleyerek karşı tarafla paylaşır. Finans departmanı ödeme ve tahsilat süreçlerini izleyerek mutabakat sürecinin planlı ve sağlıklı yürütülmesini sağlar.

Bununla birlikte iç ve dış denetçiler de sürece üçüncü bir perspektiften katkı sunabilir. İç denetçiler işletme içinde süreçlerin doğruluğunu kontrol ederken dış denetçiler finansal tabloların ve mutabakat süreçlerinin bağımsız olarak incelenmesine katkıda bulunur. Satın alma ve satış departmanlarıyla stok/depo yöneticileriyse mutabakat sürecine operasyonel düzeyde katkıda bulunabilir.  

Mutabakat Yapmak Zorunlu mu?

Mutabakat işlemlerinin zorunluluğu mutabakatın türüne ve ilgili mevzuata göre değişiklik gösterir. Türk Ticaret Kanunu’nun 94/2 maddesi, cari hesap mutabakatının hukuki sonuçlarını net bir şekilde düzenler. Bu düzenleme mutabakat sürecini işletmeler için proaktif bir risk yönetimi mekanizmasına dönüştürür. Eğer bir işletme kendisine gönderilen mutabakat mektubunu göz ardı eder ve bir ay içinde itiraz etmezse kendi kayıtlarındaki ibareler farklı olsa bile hukuken karşı tarafın bakiyesini doğru kabul etmiş sayılır. Bu durum gelecekte yaşanabilecek olası anlaşmazlıklarda işletmenin aleyhine sonuçlar doğurabilir.

25 Eylül 2024 tarihine kadar zorunlu olan BA/BS mutabakatı, bu tarihte yayımlanan 565 Sıra No’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’yle kaldırıldı. Böylece mükelleflerin karşılıklı mal ve hizmet alımını-satımını belgelendiren bu bildirimi düzenleme yükümlülüğü sona ermiş oldu. Bunun dışında kalan mutabakat türlerinden banka mutabakatı ve stok mutabakatı için mevzuatta herhangi bir yasal zorunluluk bulunmaz. Ancak bu işlemler iç kontrol mekanizmalarının sağlıklı işleyebilmesi, olası hataların veya usulsüzlüklerin önceden tespit edilebilmesi açısından önemlidir.

Mutabakatın Avantajları Nelerdir?

Mutabakat bir işletmenin finansal sağlığını korumasına yardımcı olan stratejik bir süreçtir. En önemli avantajı finansal kayıtların güvenilirliğini sağlamasıdır. Farklı kaynaklardan gelen verilerin birbirleriyle tutarlı olmasını garanti eder. Mutabakat işlemleri sayesinde muhasebe kayıtlarıyla gerçek işlemler arasındaki uyum kontrol edilir. Olası hatalar ve tutarsızlıklar erkenden tespit edilir. Böylece işletmenin mali tablolarının doğruluğu pekiştirilmiş olur.

Mutabakat yüksek hacimli ticari işlemler yürüten firmalar için ödeme aksaklıklarını ve olası anlaşmazlıkları önleyerek mali kayıpları en aza indirir. Düzenli yapılan mutabakat süreçleri olası hukuki sorunları önler, vergi denetimlerinde çıkabilecek sorunları mümkün olduğunca azaltır. Ticari partnerlerle olan kayıtların düzenli olarak teyit edilmesi şeffaflığı artırır. Bu şeffaflık ticari ilişkilerde güven ortamı oluşmasına katkıda bulunur. Cari hesap ve banka mutabakatları, işletmelerin gelir-gider dengesini doğru yönetmesine yardımcı olur. İç kontrol mekanizması olarak da işlev gören mutabakat, hatalı ya da yetkisiz işlemleri engeller.

Mutabakat İşlemi Yapılmazsa Ne Olur?

Mutabakat sürecinin ihmal edilmesi veya hiç yapılmaması işletmeler açısından ciddi riskler doğurur. Mutabakat yapılmaması taraflar arasında finansal bilgilerin doğruluğu konusunda anlaşmazlıklara yol açarak güven kaybına ve ticari ilişkilerde gerilime neden olabilir. Bu durum uzun vadeli iş birliklerini zedeler ve işletmenin itibarını olumsuz etkileyebilir.

Türk Ticaret Kanunu uyarınca aksi kararlaştırılmamışsa yıl sonunda mutabakatın sağlandığı kabul edilir. Buna göre mutabakat gerçekleştirilmese bile 31 Aralık’ta bakiyenin son hâlini aldığı varsayılır. Mutabakat yapmayan firmaların hesaplarıyla ticari ortaklarının hesapları arasında fark çıkması ileride anlaşmazlıklara yol açabilir. Ayrıca bir mutabakat mektubuyla bildirilen bakiye, karşı tarafça bir ay içinde itiraz edilmezse kanunen kabul edilmiş sayılır. Dolayısıyla daha sonra yaşanabilecek bütün problemlerde mektuptaki cari hesap bilgileri doğru kabul edilir.

Mutabakat yapılmamasının risklerinden biri de olası bir hukuki ihtilafta tarafların kendi haklılıklarını kanıtlama konusunda zorluk yaşamalarıdır. Cari hesaplar karşılıklı kontrol edilerek Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) gibi sistemlerle hukuki bir zemin oluşturulmadığında mahkeme karşısında finansal tabloların ve alacakların doğruluğunu kanıtlamak imkânsız hâle gelebilir. Düzenli yürütülen mutabakat süreci işletmelere hem finansal güvenlik hem hukuki koruma sağlar.

Ayrıca mutabakat yapılmaması muhasebe kayıtlarının doğruluğu hakkında firmanın iç işleyişinde şüphe uyandırır. Bunun sonucunda yanlış mali tabloların hazırlanmasına yol açabilir. Yanlış mali tablolarsa işletme yönetimi tarafından hatalı kararlar alınmasına neden olabilir. Finansal tabloların güvenilir olmaması neticesinde banka kredisi veya yatırımcı desteği gibi süreçler olumsuz sonuçlanabilir. Bunun yanında vergi denetimleri sırasında mutabakat belgelerinin eksikliği veya kayıtların tutarsızlığı gibi problemlere de yol açabilir. 

Mutabakat Türleri Nelerdir?

Mutabakat finansal işlemlerin şekline ve ilgili taraflara göre farklılaşan türlere ayrılır. Her tür finansal ekosistemde belirli bir amaca hizmet eder. Uygulamada sıkça karşılaşılan türler arasında cari hesap, BA/BS, banka ve stok mutabakatları bulunur.

Cari Hesap Mutabakatı

Cari hesap mutabakatı, işletmelerin ticari ilişkide oldukları diğer firmalarla aralarındaki borç ve alacak bakiyelerinin karşılıklı olarak teyit edilmesi işlemidir. Uzun vadeli bir ticari ilişkide taraflar yıl sonunda cari hesap kayıtlarını karşılaştırarak net bakiyeyi tespit eder. Cari hesap mutabakatı, tarafların hazırladıkları mutabakat formunu imzalayıp kaşeledikten sonra karşılıklı olarak birbirlerine göndermeleriyle gerçekleştirilir.

Bu mutabakatın amacı işletmelerin kendi kayıtlarında yer alan borç ve alacak bakiyelerinin karşı tarafın kayıtlarıyla uyumlu olup olmadığını doğrulamaktır. Farklılıklar varsa sebepleri araştırılır, gerekli düzeltmeler yapılır ve anlaşma sağlanır. Cari hesap mutabakatı firmalar arası finansal iletişimde şeffaflığı artırarak olası ticari anlaşmazlıkların erken aşamada çözülmesine olanak tanır.

BA/BS Mutabakatı

BA/BS mutabakatı Gelir İdaresi Başkanlığına (GİB) sunulacak BA ve BS formlarının doğrulanması sürecidir. BA formu “Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Bildirim Formu”, BS formuysa “Mal ve Hizmet Satışlarına İlişkin Bildirim Formu” olarak düzenlenir. 

Bu formlar alıcı ve satıcı firmanın kayıtlarının uyumunu sağlamak amacıyla hazırlanır. Dijitalleşmenin de etkisiyle 2025 yılı itibarıyla BA/BS bildirim yükümlülüğü sona erdirilmiş olmasına rağmen önceki dönemlerde düzenlenen BA/BS formları üzerinden mutabakat yapma uygulaması yürürlükteydi. 

Banka Mutabakatı

İşletmenin muhasebe kayıtlarındaki nakit işlemlerinin banka kayıtlarıyla karşılaştırılmasıdır. Banka mutabakatı, muhasebe defterlerine kaydedilen girişlerin doğruluğunu kontrol etmeye yardımcı olur. Bu sayede olası usulsüzlüklerin veya dolandırıcılıkların engellenmesini sağlar. 

Banka mutabakatı yapılırken hesap ekstresiyle işletmenin kasa defteri karşılaştırılır. Bu karşılaştırma sonucunda ortaya çıkabilecek farklar; eksik kayıtlar, yanlış işlemler, bankacılık ücretleri, ödenmemiş çekler veya banka hatalarından kaynaklanır. Bu farklılıklar tespit edilip gerekli düzeltmeler yapılır. Tamamlanmamış banka mutabakatları nakit açığı veya çeklerin karşılıksız çıkması gibi ciddi risklere sebep olabilir. 

Stok Mutabakatı

Stok mutabakatı işletmenin fiziksel envanter sayım sonuçlarıyla muhasebe ve stok kayıtlarının karşılaştırılması işlemidir. Düzenli olarak gerçekleştirilen stok mutabakatı sayesinde kayıp, çalıntı veya hasarlı ürünler tespit edilebilir. Bu sayede stok devir hızı ve maliyet hesaplamaları sağlıklı şekilde yürütülebilir. Satış ve üretim planlaması süreçleri daha etkin hâle gelir.

Stok mutabakatı süreci genellikle fiziksel sayım işleminin hemen ardından yapılır. Sayımla mutabakat arasındaki gecikme sırasında gerçekleşen girişler veya iadeler dikkate alınarak doğru bakiye hesaplanır. Bu süreç manuel işlemlerde oluşabilecek hataları en aza indirmek için dijital araçlar ve yazılımlar kullanılarak hızlı ve güvenli şekilde tamamlanır. 

e-Mutabakat: Dijital Çağın Çözümü

e-Mutabakat geleneksel mutabakat süreçlerinin yarattığı zorluklara karşı dijital çağın getirdiği yenilikçi bir çözümdür. Temel olarak şirketlerin müşterileriyle veya tedarikçileriyle olan cari hesap ve BA/BS mutabakatlarını elektronik platform üzerinden güvenli, hızlı ve hatasız şekilde yönetmesini sağlayan web tabanlı bir sistemdir.

Bu sistem, manuel yöntemlerin aksine mutabakat sürecinin tamamını otomatik yürütür ve işletmelere süreç yönetimi için merkezî bir altyapı sunar. Bu sayede işlemler, kâğıt tabanlı aşamalardan özgürleşerek dijital çağa uygun, modern bir çözüm aracılığıyla yürütülür.

e-Mutabakat Nedir?

e-Mutabakat alıcı ve satıcı firmaların cari hesaplarının elektronik ortamda karşılaştırılıp onaylanmasına imkân tanıyan web tabanlı uygulamadır. e-Mutabakat sistemi birkaç ana aşamadan oluşan entegre bir mekanizmayla çalışır. İlk aşamada işletmeler mutabakat yapılacak cari hesap veya BA/BS bilgilerini sisteme yükler. Bu veri aktarımı Excel gibi yaygın formatlarla kolayca gerçekleştirilebilir. Ardından sistem, belirlenen taraflara mutabakat taleplerini otomatik olarak iletir. Karşı taraf gelen talebi inceleyerek sistem üzerinden onaylar veya varsa farklılıkları bildirir. Son olarak sistem tüm bu süreci detaylı bir şekilde raporlar ve kayıt altına alır.

e-Mutabakat belgeleri elektronik imza ve zaman damgası gibi unsurlar kullanılarak yasal geçerlilik kazanır. Ayrıca mutabakatın KEP sistemi üzerinden yapılması gönderilen ve alınan belgelerin hukuki yönden basılı belgelerle aynı geçerlilikte kabul edilmesini sağlar. Sistem, firmaların mutabakat işlemlerini e-posta, SMS veya özel entegratör yazılımları aracılığıyla hızlı ve hatasız biçimde tamamlamasını sağlar.

e-Mutabakat uygulamasında işletmeler, karşılıklı hesap ekstrelerini ve bakiye bilgilerini sisteme yükleyerek hızlı şekilde analiz gerçekleştirebilir. Bu sayede cari hesap mutabakatı yapılabilir. Ayrıca kanunen zorunlu olmasa da BA/BS mutabakat özelliği sayesinde taraflar, cari hesaplarını ve KDV’li alış-satış bildirimlerini elektronik ortamda karşılaştırma olanağı bulur. e-Mutabakat tüm mutabakat sürecinin başından sonuna kadar yönetilmesini sağlayan kapsamlı bir yönetim sistemidir. Bu sistem sayesinde mutabakat verileri kolaylıkla muhafaza edilebilir, istenildiği zaman verilere erişilebilir ve sürecin her aşaması detaylı şekilde takip edilebilir. 

e-Mutabakatın Faydaları

e-Mutabakat işletmelere birçok stratejik avantaj sunar. Fiziki ortamda uzun zaman alabilen mutabakat işlemleri e-mutabakat sayesinde kısa sürede tamamlanabilir. Bu dönüşüm personelin zamanını stratejik ve yaratıcı görevlere yönlendirmesine olanak tanır. Sürecin elektronik ortamda yürütülmesiyle yüzlerce satırlık ekstreler saniyeler içinde karşılaştırılabilir. Sistem, dönüş alınamayan şirketlere otomatik hatırlatma mailleri göndererek işlerin hızlanmasını sağlar.

e-Mutabakat sisteminin sunduğu bir diğer önemli fayda tüm süreci tek platformdan yönetme ve takip etme kolaylığıdır. Gelen ve giden tüm mutabakat yazışmaları bir ekrandan izlenebilir. Bu merkezîleştirilmiş yapı mutabakat sürecinin şeffaflığını artırır. Böylece denetim ve raporlama süreçleri de kolaylaşır. Taraflar, muhasebe programlarını uygulamayla entegre edebildiği için onay süreçleri şeffaf hâle gelir. Geri dönütler hızlı olur.

e-Mutabakat kâğıt, kargo, posta ve faks gibi masrafları ortadan kaldırır. İnsan kaynaklı hata payını minimuma düşürerek hataların düzeltilmesi için harcanan zaman ve kaynakları azaltır. Ayrıca dijitalleşme, geleneksel yöntemlerdeki arşivleme ve iş gücü masraflarını ortadan kaldırarak toplam operasyon maliyetini ciddi oranda düşürür. Bunun yanında çalışanların belgeleri takip etmekte yaşadığı zorlukları ortadan kaldırarak iş gücü kaybını en aza indirir. Bütün mutabakatlar ve ilgili belgeler elektronik ortamda kayıt altına alınarak arşivlenir. 

Cari hesapları bütünlüklü hâlde görme imkânı sunan programın farklı para birimleriyle çalışma özelliği bulunur. Bu özelliği sayesinde uluslararası işlemler için de kullanılabilir. e-Mutabakat sisteminde hassas mali verilerin güvenliği kritiktir. Bu sistemler, verilerin şifreleme ve güvenlik sertifikalarıyla korunmasını sağlar. Böylece işletmelerin hassas finansal bilgilerini dış tehditlere karşı güvence altına alır. Bu güvenlik protokolleri veri bütünlüğünü korur ve olası ihlalleri önler.

Mutabakat İşlemleri: Adım Adım Rehber

Mutabakat süreci türden bağımsız olarak standart bir akışa sahiptir. Bu süreç titizlikle takip edildiğinde hata riski minimuma iner. İlk olarak borçlu-alacaklı ilişkisi olan taraf mutabakat bilgilerini hazırlar. İlgili döneme ait tüm faturalar ve tahsilat/gider kayıtlarını içeren cari hesap ekstresi oluşturulur. Ardından taraflar birbirlerine alacak ve borç bilgilerini içeren mutabakat formlarını veya raporlarını karşılıklı olarak gönderir. Bu bilgiler ıslak imzalı veya dijital olarak teyit edilmek üzere hazırlanır. Gönderilen belgelerde tarafların tarih, şirket ünvanı, vergi kimlik numarası gibi bilgileri yer alır.

Karşı taraf gönderilen verileri kendi muhasebe kayıtlarıyla karşılaştırır. Bu karşılaştırmada kayıtlar arasında herhangi bir farklılık olup olmadığını tespit etmek amaçlanır. e-Mutabakat sistemi bu karşılaştırma işlemini otomatik olarak gerçekleştirir. Kayıtlar arasında farklılık varsa sebebi araştırılır ve anlaşma sağlanması durumunda gerekli düzeltme işlemleri yapılır. Gönderilen mutabakat mektubuna cevaben diğer taraf onay veya itiraz mesajını iletir. Cevabın olumsuz olması hâlinde mutabakat farkı giderilene kadar iletişim devam eder.

Nihayetinde mutabık kalınan bakiye ıslak imzalı veya dijital olarak onaylanır ve ilgili tarafa gönderilir. Mutabakat tamamlandıktan sonra tüm belgeler resmî kayıtlara işlenir ve ilerideki mali incelemeler için güvenli şekilde arşivlenir.

Adım Adım Mutabakat Nasıl Yapılır?

Adım adım mutabakat sürecini AB anonim şirketi ve XY limited şirketi arasında Eylül 2025’e ait cari hesap mutabakatı yapılması üzerinden somutlaştırabiliriz. İlk adımda AB şirketi adına çalışan muhasebe birimi mutabakat dönemini 1–31 Ağustos 2025 olarak belirler. Bu döneme ait tüm fatura, ödeme, tahsilat ve dekontları toplayarak cari hesap ekstresi hazırlar.

İkinci adımda mutabakat formu KEP sistemi üzerinden veya e-imzayla dijital ortamda onaylanarak XY şirketine gönderilir. Üçüncü adım, XY şirketinin muhasebe sisteminde faturaları ve ödemeleri kontrol ederek gönderilen verileri karşılaştırmasıyla tamamlanır. XY şirketinde yapılan incelemede herhangi bir farklılık tespit edilmesi hâlinde uyumsuzluğun detayları ve işlem kaydı AB şirketine iletilir. 

Dördüncü adımda iki firma iletişimi devam ettirerek bulunan uyumsuzluk örneklerini düzeltir. Beşinci adım, düzenlenen mutabakat formunun XY şirketi tarafından “mutabıkız” ifadesi ve e-imzayla onaylamasıdır. Son adımda AB şirketi bu onayı alarak süreci tamamlar. Muhasebe sistemine mutabık kalınan net bakiye kaydedilir. Sonrasında yaşanabilecek sorunlar veya vergi denetimleri için her iki şirket de mutabakat belgelerini e-mutabakat sisteminde saklar. 

Mutabakat Formu ve Örnekleri

Mutabakat formlarının gönderiminde üç farklı yaklaşım benimsenebilir: olumlu, olumsuz ve bakiyesiz.

Olumlu mutabakat formunda gönderen işletme alıcı konumundaki müşterisinden bakiyeyi onaylama veya itiraz etme durumunda mutlaka bir yanıt vermesini talep eder. Her iki durumda da geri bildirim beklenmesi sürecin takibini kolaylaştırır.

Olumsuz mutabakatta işletme, müşterisine bakiyesini bildirir ve yalnızca bakiyeye mutabık olunmaması durumunda yanıt vermesini ister. Eğer müşteri mutabık kalıyorsa herhangi bir yanıt vermesine gerek yoktur.

Bakiyesiz mutabakat formunda işletme, müşterisine bakiye miktarı belirtmeden bir form gönderir ve müşteriden kendi kayıtlarındaki bakiye bilgisini bildirmesini talep eder.

Mutabakat formunda bulunması gereken bilgiler şöyle sıralanabilir: formu gönderen şirketin bilgileri, alıcı firmanın bilgileri, mutabakatın kapsadığı zaman aralığı, formun düzenlendiği tarih, belirlenen dönem itibarıyla bulunan borç veya alacak bakiyesi ve açıklama bölümü. Son bölümde yetkili kişinin kaşesi ve ıslak imzası ya da e-imzası bulunur.

Her iki tarafın da firma ünvanının, adresinin ve vergi numarasının formun üzerinde bulunması gerekir. Formda yer alan hesap dönemi, zaman sınırının netleştirilmesi açısından önemlidir. Mutabakata itiraz süresi 30 günle sınırlı olduğundan belgenin düzenlendiği tarihin de formda yer alması zorunludur.

Formun en önemli bölümünü oluşturan borç ve alacak kalemleri net bir biçimde yazılır. Tutar, para birimi ve belge sayısı kesin olarak belirtilir. Bu şekilde tarafların hangi kalem üzerinden anlaşacağı açıkça ortaya konmuş olur. Formun açıklama kısmında “Olumlu,” “Olumsuz” veya “Bakiyesiz” mutabakat tipi belirtilerek karşı tarafın vereceği cevap netleştirilebilir.

Yine açıklama bölümünde TTK’nun 94. maddesi gereğince bir ay içinde itiraz edilmediği takdirde mutabık sayılacağına dair hukuki bir uyarı notu yer alır. Böylece karşı taraftan beklenen geri dönüş biçimi ve süresi netleştirilir. Formun yetkili kişi tarafından imzalanıp kaşelenmesi belgenin yasal olarak bağlayıcı olmasını sağlar.

Basit bir mutabakat formu örneği şöyle görünür:

AB Anonim Şirketi – XY Limited Şirketi Cari Hesap Mutabakat Formu 

Tarih: 1.9.2025

Gönderen:
AB A.Ş.
Vergi Dairesi: İstanbul Vergi Dairesi
Vergi No: aaaaaaaaaaa
Adres: İstanbul, Türkiye

Alıcı:
XY Ltd. Şti.
Vergi Dairesi: İstanbul Vergi Dairesi
Vergi No: xxxxxxxxxxx
Adres: İstanbul, Türkiye

Sayın Yetkili,

Şirketimiz kayıtlarına göre cari hesabınızda 31.08.2025 tarihi itibarıyla ₺75.000 tutarında bakiyeniz bulunmaktadır.

Bu tutarı kendi kayıtlarınızla karşılaştırdıktan sonra mutabık kalmanız veya itirazınızın bulunması durumunda lütfen en geç 10 gün içinde yazılı olarak tarafımıza dönüş yapınız. 30 gün içinde dönüş yapmamanız hâlinde Türk Ticaret Kanunu’nun 94. maddesi uyarınca bakiye kabul edilmiş sayılacaktır. 

Yetkili Kişi:
Ad-Soyad: 
Ünvan: 
Yetkili İmza & Kaşe

Kişiselleştirilebilir Ön Muhasebe Programımız Robom ile Tanışın!

KOBİ’lerin ve girişimcilerin finansal süreçlerini kolaylaştırmak için tasarlanan Robom, cari hesap işlemlerinizi ve banka mutabakatlarınızı hatasız şekilde tamamlamanızı sağlar. Otomasyon ve yapay zekâ entegrasyonu sayesinde tüm muhasebe süreçlerinizi basitleştiren Robom ile finansal verilerinize tek uygulama üzerinden hızlıca erişebilirsiniz. İşletmenizin operasyonel yükünü hafifleten Robom kontör bazlı kullandıkça öde modeliyle maliyet avantajı sunar. Siz de Robom’u hemen ücretsiz denemeye başlayabilirsiniz.

New call-to-action

Sıkça Sorulan Sorular

Mutabakat hakkında sıkça sorulan sorulara buradan ulaşabilirsiniz.

Mutabakat Formunu Kim Doldurur? 

Mutabakat belgesini iki ticari partner içinden mutabakatı sağlamak isteyen taraf doldurur. Mutabakat süreci işletmelerin muhasebe ve finans departmanları tarafından yürütülür. Form ticari ilişkide bulunan her iki firmanın karşılıklı olarak borç ve alacak hesaplarını kontrol etmesi amacıyla doldurulur. Hazırlanan mutabakat formu müşteri veya tedarikçi konumundaki diğer tarafa gönderilir. Üzerinde anlaşılan formlar her iki firma tarafından da imzalı ve kaşeli olarak belgelenir ve arşivlenir.

Mutabakat Kaç Ayda Bir Yapılır?

Türk Ticaret Kanunu’na göre cari hesap mutabakatı yılda en az bir kez yapılmalıdır. Yıl sonu yani 31 Aralık tarihi hesap kapama günü olarak kabul edildiğinden mutabakatın bu tarihten önceki dönemi kapsayacak şekilde yapılması gerekir. Ancak kayıtların düzenli tutulması ve olası ihtilafların önüne geçilmesi için aylık, üç aylık veya altı aylık periyotlarda mutabakat yapılması faydalı olabilir. Bu periyodun seçimi firmaların arasındaki ticari teamüle veya karşılıklı anlaşmaya bağlıdır. 

Mutabakat Belgeleri Ne Kadar Süreyle Saklanmalıdır? 

Türk Ticaret Kanunu’nun 82. maddesine göre mutabakat belgeleri 10 yıl süreyle saklanmalıdır. Hukuki ihtilaf veya vergi denetimi gibi durumlarda geriye dönük kayıt sunulabilmesi önemlidir. 10 yıllık saklama süresi olası hukuki uyuşmazlıklarda ilgili belgelerin delil olarak kullanılmasını mümkün kılar. 

Mutabakat Nasıl Onaylanır?

Mutabakat karşılıklı olarak hazırlanan mutabakat formuyla ya da mailiyle onaylanır. Gönderilen hesap bilgileri iki taraftan da doğrulandıktan sonra hazırlanan mutabakat raporu imzalı şekilde teyit edilir ve karşılıklı olarak gönderilir. Mutabakata itirazda bulunulması gerektiğindeyse bu itiraz 30 gün içinde noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, güvenli elektronik imza içeren bir yazıyla ya da e-mutabakat sistemi üzerinden yapılabilir.

Mutabakat Süresi Nedir?

Mutabakat süresi tarafların borç-alacak ilişkisini belirli bir dönem itibarıyla karşılıklı olarak teyit etmesi için öngörülen zaman aralığını ifade eder. Bu süre cari hesap dönemine bağlıdır. Türk Ticaret Kanunu’na göre cari hesap dönemi taraflar arasında aksine bir anlaşma yoksa her yılın sonunda (31 Aralık itibarıyla) kapanır. Ancak uygulamada özellikle yüksek işlem hacmine sahip firmalar olası uyuşmazlıkları en aza indirmek için mutabakat süresini daha kısa tutabilir. Örneğin üçer aylık veya aylık mutabakat yapılması da mümkündür.
Burada önemli olan, seçilen sürenin tarafların ticari faaliyetlerine uygun ve kayıtların sağlıklı bir şekilde kontrol edilmesini sağlayacak düzeyde olmasıdır. Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre bir mutabakat belgesinin alınmasından sonra geri bildirim süresiyse bir aydır.

Banka Mutabakatı Ne Zaman Yapılır?

Banka mutabakatı ay sonunda gelen hesap ekstresinin ardından yapılır. Bu sayede finansal tablo dönemini kapatmak ve gelecek dönem için sağlıklı bir başlangıç yapmak mümkün olur. Ancak yüksek iş hacmine sahip işletmeler veya hesaplarını yakın takip altında tutmak isteyen şirketler haftalık ve günlük mutabakat yapmayı tercih ederek işlemlerdeki muhtemel tutarsızlıklara erkenden müdahale edebilir. 

Farklı Para Birimleriyle Mutabakat Yapmak Mümkün müdür?

Farklı para birimleriyle mutabakat yapmak mümkündür. e-Mutabakat sisteminde alıcı firmaya aynı dönem içinde çoklu para birimleriyle mutabakat gönderimi yapılabilir. Ayrıca kullanılan e-mutabakat sisteminin desteklediği dillerde mutabakat da yapılabilir. Bu sayede uluslararası ticaret yapan firmalar cari hesaplarını dijital ortamda kolayca mutabakata bağlayabilir ve takibini sağlayabilir. 

Yararlanılan Kaynaklar

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *